[ Pobierz całość w formacie PDF ]

drzwi wynik wsuwa, podajc mi róow flaszk olejku do wosów i bielizn Swie: rze-
czy, domySli si atwo, jak kosztowne i rzadkie tam, gdzie ju wod bardzo oszczdnie roz-
dawano, i przy broni nabitej, aby ludzie si o wod nie pobili... Izraelita wszake, przynoszc
mi te rzeczy, wiedzia z innych niedziel, po samej ksice do naboestwa spotykanej u mnie,
i dzie ten wyrónia zwykem. Otó mówiem z nim wiele, wiele rónych rzeczy...
Jednego razu, wpodu statku miotanego ogromnymi falami chodzc, e spodziewano si
znaczniejszej burzy w nocy, ruch by wielki i krzyki rozkazów szczególniejsze ni dotd...
a e chodzc tak przed on oczekiwan burz mówiliSmy wawo coS o Booczowieczestwie
Chrystusa Pana naszego, interlokutor znój przymilk jakoS na chwil, i ja za nim; potem,
wskazujc mi na fale, rzek:  A wic wierzysz i w to, e Mesjasz chodzi po falach jak po
ziemi?...
 Wierz - odpowiedziaem...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Po niejakim przestanku obustronnym, widzc, i mój interlokutor izraelskiego jest wyznania,
a Swiaty czek, dodaem:
 Przypominasz sobie zapewne moment i okolicznoS, w których Pan przez morze szed (bo
czytujesz Ewangeli ze mn razem, kiedy mi hebrajskie czytanie na tumaczeniu Nowego
Testamentu w wolnych chwilach pokazujesz), by to wic moment, kiedy ju rzesze cae
w najwyszym stopniu zaczy si za Chrystusem Panem porywa w zapale tumnym - lada
chwila królem ju ziemskim móg by okrzyknity... otó uchadza w ten czas drogami naj-
mniej od rzeszy znanymi... w takim to pooeniu raz przez powierzchni morza szed... akt
by logicznie naturalny, wynik z rzeczy samej, jeeli, jako widzisz, na malekiej ziemi sy-
ryjskiej zostawszy Panem, to wystarczyo ju, aby panem oto by wszechziem - tam wic,
gdzie owa ziemia maleka, koczya si te i caa ziemia z ldami swymi, a zaczynao si
morze... Powiesz mi (lubo filozof jesteS): ?A czemu to tak nie pójdziesz, bracie, aby pokaza
mi, e tak jest?? - Zmierz-e pierwej proporcj moj do Pana mego, tudzie uwa, azali
on, aby pokaza to, czyni t spraw, czy nie raczej, aby ukry dostojnoS sw...
 To jedno ci powiem - (mile tu wspominany, a raz spotkany) Izraelita rzecze mi - e juci
Chrystus wasz by to moe najidealniejszy czowiek...
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Ksi pewny, z zacnego a wielmonie historycznego szczepu (bo hetmanów rycerskich mi-
dzy swymi dziady majcy), by te od niejakiego czasu w Ameryce, obywatelem Rzeczypo-
spolitej zostawszy, i na piknym przedmieSciu miasta New-York, które to przedmieScie zo-
36
wie si Brooklyn, zamieszkiwa. Wiele mu winienem chwil przyjemnych i przyjacielskich
usug, a usugi mówi dlatego, bo jest rzadkiej uprzejmoSci serca czowiek.
Kiedy wielkim smutkiem dotknity po onym wybrzeu przechadza si raz ze mn, a soce
waSnie ku zachodowi miao si, chmur mocnymi promieniami przeszyt osonite, wida
byo opodal wzgórze mae, zielonym wówczas porose ytem, w kosach waSnie bdcym -
dalej szeroka rzeka srebrzya si pod soca jasnoSci, fortecy maej mury na brzegu jej
i okrtu tu resztka czerniy si...
Nie pamitam, o czym mówiliSmy... ale mówic rzeczy rozmaite pamitaliSmy, dokoa spo-
zierajc, e okrt ten zachowaa do dziS Ameryka na pamitk ma, co na nim przypyn
z Europy...
Wzgórze zielone i forteczka pamitkami s narodowymi, kdy m ów Anglików zbi, a co-
fajcych si onierzy swych utrzyma tam nieraz odwag osobist... I pamitaliSmy jeszcze,
e towarzysz przechadzki mej, z powanie historycznego a ksicego rodu pochodzc, liczy
pomidzy eskimi przodki swymi waSnie e onego wsawionego w Ameryce polskiego bo-
hatyra najukochaszego ulubion...
Bohater ów - acno jest wiedzie, e KoSciuszko, a zaS [ksi Marceli Lubomirski, powino-
waty] ulubionej wielkiego wygnaca tego (przez ród jej niegdyS wzgardzonego)... by wa-
Snie ze mn tam wygnacem i zamieszkaym nieledwie e na pobojowisku, które saw Ko-
Sciuszce zjednao!
Ksi obywatel Rzeczypospolitej Amerykaskiej przyjmowa radoSnie to wet za wet po
wieku...
37
MILCZENIE
CZR WSTPNA
I
Czy Spicego mona przebudzi grzecznie?... Podobno, e nie: gdyby albowiem budzio si go
upadkiem na twarz najlejszego listka róy, jeszcze byoby to tylko bardzo wykwintnie albo po-
etycko pomySlanym, lecz nie byoby grzecznie, bo, kocem koców, trzeba Spicemu przerwa
snowania mySli jego - i to przerwa doraxnie, nie powoli, lecz nagle, przenoszc go jednym ru-
chem w rzeczywistoS i w oczywistoS inn. Nie mona przeto z oczywistoSci jednej przerzuca
nikogo w drug sposobem grzecznym, i pewne brutalstwo nierozcznym zdawa si by od robo-
ty takowej. Std to gównie i pierwszorzdnie pochodzi ta odpychliwoS, jak na samym wstpie
spotyka u ogóu kady nowy pomys lub wynalazek, o ile jest pocztkujcym lub posikujcym
nowe koo rzeczywistoSci i oczywistoSci, budzi albowiem grzecznie w aden sposób nie daje si.
Owszem, wikszoS ogromna spóczesnych, aeby stanowczo uprzedzi wydarzenia i spoczy-
nek utrwali, staraa si i bardzo pilnie stara uzasadni i rozpowszechni przekonanie, i nic
nowego pomySlanym i okazanym nie moe by i e wszelka umysowa w tym kierunku po-
dejmowana praca przez to samo jest ponnym zachodem.
A co (naley ostrzec) e si moe na pozór udowodnia z tej przyczyny, e wszystkoS rze- [ Pobierz całość w formacie PDF ]




 

Powered by WordPress dla [Nie kocha się ojca ani matki ani żony ani dzieca, lecz kocha się przyjemne uczucia, które w nas wzbudzają]. Design by Free WordPress Themes.