[ Pobierz całość w formacie PDF ]

tureckie, które wkroczyły na teren wschodniej Gruzji, zajęły Tbilisi i wzięły do niewoli króla
Konstantego. Następnie wtargnęły na ziemie Azerbejdżanu i zajęły północno-zachodnie części tego
kraju.
Tymczasem we wrześniu 1723 r. zawarty został traktat pokojowy między Rosją a Persją, na mocy
którego Persja zmuszona została do zrzeczenia się zachodnich i południowych wybrzeży Morza
Kaspijskiego. Traktat ten nie został jednak ratyfikowany przez szacha. Tymczasem zanosiło się na
wojnę między Rosją i Turcją. Wyczerpany jednak długotrwałymi wojnami ze Szwecją carat nie był
w stanie rozpocząć nowej kampanii. W czerwcu 1724 r. doszło do zawarcia pokoju turecko--
rosyjskiego. W rękach Rosji miały pozostać zachodnie i południowe wybrzeża Morza
Kaspijskiego. Natomiast wschodnią Gruzję oraz część Armenii i Azerbejdżanu uznano za tereny
wpływów tureckich.
Zrozpaczony Wachtang VI wraz z rodziną oraz bardzo dużą świtą,
116
liczącą oponad tysiąc osób, opuścił granice Gruzji, szukając schronienia w Rosji. Audził się, że
Piotr I zdecyduje się na nową wojnę z Turcją. Nim jednak dotarł do Petersburga, doszła go wieść o
śmierci cara. W związku z tym polityka kaukaska Rosji uległa zasadniczemu prze-stawieniu.
Zachodzące zmiany na tronie, a także wewnętrzne walki różnych ugrupowań dworskich,
uniemożliwiały Rosji prowadzenie bar-dziej aktywnej polityki na południowo-zachodnich
wybrzeżach Morza Kaspijskiego. Na mocy porozumień z Persją z 1732 i 1735r. Rosja wycofała się
początkowo z terenów leżących na południe od rzeki Kury, następnie zaś oddała Persom również
Baku i Derbent. Zanosiło się na to, że przeżywająca wówczas kryzys polityczny Rosja na stałe
zrezygnuje z terenów kaukaskich.
Przebywający od kilkunastu lat na emigracji Wachtang VI zmarł w 1737r. w Astrachaniu. Jego
stronnicy, którzy wraz z nim opuścili Gruzję, przeważnie na stałe pozostali w Rosji. Niektórzy z
nich odegrali poważną rolę w dziejach tego kraju, dochodząc do wysokich stanowisk wojskowych i
administracyjnych.
DZIAAALNOZ HERAKLIUSZA II I SOLOMONA I
Od 1723 aż do 1735r. wschodnia Gruzja pozostawała pod pano-waniem tureckim. Był to
wyjątkowo ciężki okres w dziejach tego kraju. Rządy tureckie były bezwzględne i okrutne.
Niezbyt karne oddziały tureckie dopuszczały się zarówno na terenie Kartlii, jak i Kachetii
rabunków i gwałtów. Wiele miast i wsi zostało zniszczonych, znaczna liczba ludności wyrżnięta
lub uprowadzona w jasyr. Dzieło odbudowy dokonane przez Wachtanga VI uległo całkowitemu
zniweczeniu. Tymczasem w Persji do władzy doszedł nadzwyczaj zdolny wódz Nadir, który
początkowo sprawował rządy w imieniu słabych władców z dynastii sefewidzkiej, pózniej zaś sam
zasiadł na tronie. Za jego rządów na krótko została odbudowana potęga Persji. W początkach lat
trzydziestych rozpoczął on wojnę z Turcją, która przyniosła mu znaczne sukcesy. Turcy wyparci
zostali z terenu Azerbejdżanu, wschodniej Armenii oraz Kartlii i Kachetii.
W walkach persko-tureckich toczących się na Zakaukaziu sympatie Gruzinów były po stronie
Nadira, któremu udzielili w tych zmaganiach znacznej pomocy. Po wypędzeniu jednak Turków ze
wschodniej Gruzji Persowie zaczęli poczynać sobie tam jak w zdobytym kraju. Lepiej układały się
stosunki w Kachetii, gdzie desygnowany przez Nadira na władcę Tejmuraz II dzięki swej
umiejętnej polityce potrafił lawirować zachłanność perskich dowódców. Tymczasem w Kartlii
bezwzględne postępowanie władz perskich doprowadziło do powstania miejscowej ludności, na
którego czele stanęli Giwi Amilachwari i Wachuszti Aba-szidze. Zajęty innymi sprawami Nadir,
który pózniej wsławił się podbojem znacznej części Indii, nie był w stanie wysłać większych sił
zbrojnych przeciw Gruzinom. Dlatego też zgodził się, aby tron Kartlii objął Tejmuraz II, natomiast
tron Kachetii jego syn Herakliusz II.
117
Ten ostatni przez długi czas przebywał jako zakładnik w Persji. Brał udział w licznych wyprawach
Nadira i zyskał sobie opinię bardzo zdolnego dowódcy. Nadir uważał go za człowieka lojalnego i
dlatego nie stawiał przeszkód, aby władza w Kachetii i Kartlii połączona została w rękach ściśle ze
sobą współpracującego ojca i syna. Koronacja Tejmuraza II na króla Kartlii w Mechecie w 1745 r.
miała wyjątkowo uroczysty charakter. Znaczna część społeczeństwa przyjęła tojako symbol
początku odbudowy zjednoczonego państwa gruzińskiego.
Tragiczna śmierć Nadira, zamordowanego w 1747r. przez swych przybocznych oficerów,
spowodowała, że w Persji rozpoczęły się długo-trwałe walki wewnętrzne o władzę. Osłabione
państwo perskie nie było w stanie energiczniej zająć się sprawami Zakaukazia. Faktycznie więc
więzy zależności Kachetii i Kartlii od władców Persji zostały przerwane. Sytuacja wschodniej
Gruzji nadal jednak była trudna. W latach 1748 -1750 Kachetia i Kartlia musiały toczyć ciężkie
walki z koalicją chanów azerbejdżańskich, dawnych wasali Nadira. Otóż władcy Gandży, Erewanu
i Nachiczewanu próbowali zająć część ziem gruzińskich. W wal-kach tych jednak wyrazną
przewagę zdobyli Gruzini, którzy nie tylko odparli ataki wrogów, ale zmusili nawet niektórych
azerbejdżańskich chanów do płacenia im corocznego trybutu.
Znacznie cięższe były natomiast dla wschodniej Gruzji walki z górala-mi Dagestanu. Od kilku już
stuleci Dagestańezycy od czasu do czasu urządzali łupieskie napady na terytorium Kachetii i
Kartlii. Na ogół nie powodowały one poważniejszych szkód. Od końca jednak XVII w.
wojowniczość górali Dagestanu, zwłaszcza zaś Lezginów, stała się bardzo grozna. Jeszcze za
rządów Wachtanga VI urządzili oni kilka większych wypraw na terytorium wschodniej Gruzji,
niszcząc i paląc liczne osiedla, uprowadzając w jasyr sporo ludności, a także zabierając znaczne
stada bydła, koni, owiec i inny dobytek. Odwetowe zaś wyprawy gruzińskie utrudnione były
niedostępnością górskich terenów Dagestanu. Największe natężenie napadów górali Dagestanu na
wschodnia Gruzję nastąpiło w latach pięćdziesiątych XVIII w. W 1754 r. na czele znacznych sil
dagestańskich wkroczył do Kachetii władca chanatu awarskiego Nursał bek. Złupił on poważną
część tego kraju, a następnie przeszedł na teren Kartlii. W spotkaniu z wojskami gruzińskimi
pozostającymi pod wodzą Herakliusza II najezdżcy doznali klęski i musieli się wycofać w
niedostępne góry Dagestanu. W następnym roku, 1755, Nursał bek ponowił atak na Kachetię.
Oblężenie twierdzy Kwareli nie przyniosło sukcesu. Znów po poważnych niepowodzeniach
militarnych Dagestańezycy wycofali się w góry. Nadal jednak urządzali łupieskie napady, dające
się we znaki zwłaszcza Iudności północnej Kachetii. Mimo to poważniejsze niebezpie-czeństwo z
tej strony zostało zażegnane.
Tymczasem zarówno Tejmuraz, jak i Herakliusz duże nadzieje na
poprawę sytuacji wschodniej Gruzji wiązali z pozyskaniem pomocy ze
strony Rosji. Dlatego też w 1760 r. Tejmuraz wyjechał do Petersburga,
aby nakłonić tamtejsze władze do energiczniejszego zaangażowania się [ Pobierz całość w formacie PDF ]




 

Powered by WordPress dla [Nie kocha się ojca ani matki ani żony ani dzieca, lecz kocha się przyjemne uczucia, które w nas wzbudzają]. Design by Free WordPress Themes.